دوشنبه ۶ مهر ۱۴۰۵ - ۰۸:۲۲

یادداشت حسین نوربخش، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان خراسان رضوی؛

روایت‌هایی که باید خوانده شوند؛ نگاهی به کتاب‌های تقریظ‌شده رهبر انقلاب

گاهی به کتاب‌های تقریظ‌شده رهبر انقلاب

کتاب، حافظه مکتوب یک ملت و یکی از مهم‌ترین ابزارهای انتقال تجربه از نسلی به نسل دیگر است. در میان آثار منتشرشده با موضوع انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، کتاب‌های خاطره‌محور و روایت‌محور جایگاه ویژه‌ای دارند.

به گزارش روابط عمومی اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان خراسان رضوی، حسین نوربخش؛ مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان خراسان رضوی به‌مناسبت هفته دفاع مقدس، یادداشت خود را پیرامون معرفی کتاب‌های تقریظ‌شده رهبر شهید انقلاب به شرح زیر نوشت:

«کتاب، حافظه مکتوب یک ملت و یکی از مهم‌ترین ابزارهای انتقال تجربه از نسلی به نسل دیگر است. در میان آثار منتشرشده با موضوع انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، کتاب‌های خاطره‌محور و روایت‌محور جایگاه ویژه‌ای دارند؛ آثاری که تاریخ را نه صرفاً از دریچه اسناد، بلکه از زبان انسان‌هایی روایت می‌کنند که خود در متن حوادث حضور داشته‌اند.

تقریظ‌ها و یادداشت‌های مقام معظم رهبری بر شماری از این آثار، توجه جامعه کتابخوان را بیش از پیش به این گنجینه ادبی و تاریخی معطوف کرده است. در سال‌های گذشته، آثار متعددی از جمله «نورالدین پسر ایران»، «پایی که جا ماند»، «لشکر خوبان»، «من زنده‌ام»، «آن بیست‌وسه نفر»، «دختر شینا»، «فرنگیس»، «وقتی مهتاب گم شد»، «گلستان یازدهم» و «در کمین گل سرخ» با تقریظ یا یادداشت ایشان معرفی و مورد توجه قرار گرفته‌اند.

«دختر شینا»؛ روایت صبر و زندگی

  «دختر شینا» نوشته بهناز ضرابی‌زاده، خاطرات قدم‌خیر محمدی کنعان، همسر سردار شهید ستار ابراهیمی هژیر، است. این اثر، زندگی یک خانواده را در سال‌های جنگ و دشواری‌های همسر یک رزمنده به تصویر می‌کشد. تقریظ رهبر انقلاب بر این کتاب در شهریور ۱۳۹۱ نوشته شده است.

«فرنگیس»؛ روایت مقاومت در مرز

«فرنگیس» نوشته مهناز فتاحی، روایت زندگی فرنگیس حیدرپور، بانوی روستایی و مرزنشین کرمانشاهی در دوران دفاع مقدس است. این کتاب تصویری از زندگی مردم مناطق مرزی، آوارگی‌ها، دشواری‌های جنگ و مقاومت آنان ارائه می‌کند. تقریظ بر این اثر در سال ۱۳۹۶ نوشته و در سال ۱۳۹۷ رونمایی شد.

«نورالدین پسر ایران»؛ یک زندگی در متن جنگ

«نورالدین پسر ایران» نوشته معصومه سپهری، خاطرات سید نورالدین عافی، رزمنده و جانباز دوران دفاع مقدس، است. کتاب، تجربه‌های راوی از حضور در جبهه و سال‌های جنگ را در قالب خاطراتی شخصی و جزئی‌نگر روایت می‌کند و از جمله آثاری است که تقریظ و یادداشت رهبر انقلاب درباره آن منتشر شده است.

«لشکر خوبان»؛ روایت یک رزمنده

«لشکر خوبان» نیز از آثار شناخته‌شده ادبیات خاطره دفاع مقدس است که به قلم معصومه سپهری تدوین شده و روایت‌هایی از حضور رزمندگان در جبهه‌های جنگ تحمیلی را دربرمی‌گیرد. این اثر نیز در شمار کتاب‌هایی است که تقریظ مقام معظم رهبری درباره آن منتشر شده است.

«من زنده‌ام»؛ روایت یک اسارت

«من زنده‌ام» نوشته معصومه آباد، خاطرات دوران اسارت او در جنگ ایران و عراق را روایت می‌کند. این کتاب از جمله آثار خاطره‌نگاری دفاع مقدس است که مورد توجه قرار گرفته و تقریظ رهبر انقلاب بر آن منتشر شده است.

«آن بیست‌وسه نفر»؛ خاطرات نوجوانان جنگ

«آن بیست‌وسه نفر» نوشته احمد یوسف‌زاده، روایت گروهی از نوجوانان ایرانی است که در دوران دفاع مقدس به اسارت نیروهای عراقی درآمدند. حضور نوجوانان در متن یکی از مهم‌ترین وقایع جنگ، این اثر را به روایتی قابل توجه از تجربه نسل نوجوان در آن دوران تبدیل کرده است. این کتاب نیز در میان آثار دارای تقریظ قرار دارد.

«وقتی مهتاب گم شد»؛ خاطرات یک نوجوان رزمنده

«وقتی مهتاب گم شد» نوشته حمید حسام، زندگی و خاطرات علی خوش‌لفظ را روایت می‌کند؛ رزمنده‌ای که از نوجوانی وارد فضای جنگ شد. این کتاب یکی از آثاری است که تقریظ آن در کنار چند اثر دیگر از ادبیات دفاع مقدس منتشر شد.

«گلستان یازدهم»؛ روایت یک زندگی مشترک

«گلستان یازدهم» نوشته بهناز ضرابی‌زاده، خاطرات زهرا پناهی‌روا، همسر سردار شهید علی چیت‌سازیان، است. کتاب تلاش می‌کند زندگی خانوادگی و تجربه‌های یک همسر شهید را در کنار فضای اجتماعی و جنگی آن دوران روایت کند.

«پایی که جا ماند»؛ خاطرات اسارت و مقاومت

پایی که جا ماند» نیز از جمله آثار خاطره‌نگاری دفاع مقدس است که در فهرست کتاب‌های دارای تقریظ قرار گرفته است. این اثر با تمرکز بر تجربه‌های اسارت و مقاومت، بخشی از تاریخ جنگ را از منظر فردی و انسانی روایت می‌کند.

«در کمین گل سرخ»؛ روایتی از یک فرمانده

«در کمین گل سرخ» از دیگر آثاری است که نام آن در میان کتاب‌های مورد توجه و تقریظ قرار گرفته است و به روایت زندگی و شخصیت شهید علی صیاد شیرازی می‌پردازد. این اثر از منظر خاطره و روایت زندگی یک فرمانده، مخاطب را با بخشی از تاریخ دفاع مقدس آشنا می‌کند.

کتابخانه؛ خانه روایت‌ها

معرفی این آثار در کتابخانه‌های عمومی را نباید صرفاً در حد یک فعالیت مناسبتی دید. کتابخانه می‌تواند محل گفت‌وگو درباره این روایت‌ها باشد؛ جایی که نوجوان، جوان، خانواده و کتابدار در کنار یکدیگر کتابی را می‌خوانند، درباره شخصیت‌های آن گفت‌وگو می‌کنند و از دل یک روایت، تجربه‌ای تاریخی و انسانی را بازخوانی می‌کنند.

در استان خراسان رضوی، شبکه کتابخانه‌های عمومی و ظرفیت ارزشمند کتابداران می‌تواند زمینه‌ای برای معرفی گسترده‌تر این آثار فراهم کند. برگزاری نشست‌های کتابخوان، جمع‌خوانی، معرفی کتاب، نقد و بررسی و برنامه‌های ویژه نوجوانان و جوانان، فرصت‌هایی است که می‌تواند کتاب‌های تقریظ‌شده را از قفسه کتابخانه به متن زندگی مخاطبان وارد کند.

اهمیت این کتاب‌ها در آن است که تاریخ را به زبان انسان‌ها روایت می‌کنند؛ انسانی که جنگ را دیده، خانواده را تجربه کرده، رنج کشیده، انتخاب کرده و در نهایت بخشی از تجربه خود را برای نسل‌های بعد به یادگار گذاشته است.

امروز که نسل جدید بیش از هر زمان دیگری نیازمند شناخت دقیق و انسانی تاریخ معاصر است، کتاب می‌تواند بهترین واسطه میان گذشته و آینده باشد. معرفی کتاب‌های تقریظ‌شده، دعوتی است به خواندن روایت‌هایی که بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگی این سرزمین را در خود جای داده‌اند.»